Fatiha 1:1

[Rahmân], "merhametin kaynağı, merhameti bol, merhameti sonsuz, özünde merhametli"; [Rahîm] ise, "merhametli, acıyan, işinde merhametli olan" şeklinde anlamlandırılabilir. Kur'an'da birkaç örnek kullanım hariç geri kalan bütün ayetlerde Yüce Allah'ın sıfatları arasında [vav] bağlacı kullanılmamaktadır. Bunun sebebi her sıfatın birbiriyle anlam ilişkisinin bulunmasıdır.

‘Alak suresinin ilk ayetinde yer alan [bismi rabbike] (Rabbinin adıyla) tamlamasından türeyen [besmele]nin Fâtiha'nın ilk ayeti olup olmadığı konusunda tartışmalar yapılmaktadır. Surenin yedi ayet oluşundan hareketle, bazı âlimler son ayeti ikiye bölerek [besmele]yi surenin parçası olarak kabul etmezler. Sadece bir giriş olarak surelerin başına yazıldığından hareketle konuyu ele alır ve Fâtiha'nın başındaki ile diğer [besmele]ler arasında bir fark bulunmadığı kanaatindedirler. Ancak biz, [besmele]nin Fâtiha'nın ilk ayeti olduğu görüşündeyiz. [Besmele], Yüce Allah'ın "Oku!" emrini yerine getireceğine yönelik söz vermektir.

"Rahman" ve "Rahim" kelimeleri, rahmet (رحمة) kökündendir. Rahmet, iyilik ve ikramı gerektiren incelik anlamındadır. Allah'ın özelliği olarak kullanılınca sadece iyilik ve ikram anlaşılır (Müfredat). Rahman "rahmeti her şeyi kuşatan" demektir. Bu özellik Allah'tan başkasında olmayacağı için "iyiliği sonsuz" diye çevirdik. Rahim "çok merhametli" demektir. Bu özellik Allah'ın dışındaki varlıklarda da olabilir. Nitekim 'rahim' kelimesi, Tevbe 9/128. ayette Resulullah için; Fetih 48/29. ayette ise müminler için kullanılmıştır.