Nahl 16:124

Cumartesi Yasağı ile ilgili bkz. Bakara 2:65, dipnot 4.

Benzer mesajlar: Bakara 2:113; Yûnus 10:93: Secde 32:25; Câsiye 45:17.

Bakara 2/65, Nisa 4/47, 154, A'raf 7/163. "Sebt", çalışmayı bırakmak, hareket etmeyi kesmek anlamlarına gelir. Diğer dillerde çoğunlukla İbranice adına benzer isimlerle ifade edilse de çağımızda uygulandığı güne atfen Türkçede ona "cumartesi yasağı" denmiştir. Şabat'ı tutmak, Tevrat'taki On Emir'in içindedir (Mısır'dan Çıkış 20:8-11). Bu emir şu bölümde tekrarlanır: "Tanrın Rabb'in buyruğu uyarınca Şabat Günü'nü tut ve kutsal say. Altı gün çalışacak, bütün işlerini yapacaksın. Ama yedinci gün bana, Tanrın Rabb'e Şabat Günü olarak adanmıştır. O gün sen, oğlun, kızın, erkek ve kadın kölen, öküzün, eşeğin ya da herhangi bir hayvanın, aranızdaki yabancılar dahil, hiçbir iş yapmayacaksınız. Öyle ki senin gibi erkek ve kadın kölelerin de dinlensinler." (Tesniye 5:12-14). O günün bir kutsal toplantı günü olduğu da Sebt'le ilgili diğer bir pasajda bildirilmektedir (Levililer 23:3).

Sebtin/ Cumartesi yasağının onunla ilgili ihtilaf edenlere konduğu bilgisi, böyle bir konunun yasak konmadan önce de bilindiğini ancak üzerinde anlaşmazlık olan yönleri bulunduğunu gösterir. Bu ihtilafın gün konusunda olması muhtemeldir: "Tefsirlerde yer alan açıklamalara göre Allah, Musa aracılığıyla İsrailoğulları'na kendilerinden önceki kavimlere olduğu gibi sırf ibadete adanmış bir günü farz kılmayı murat etti; bu gün de cuma günü idi. Fakat İsrailoğulları, Allah'ın gökleri ve yeri altı günde yaratıp yedinci günde (sebt) yaratmaya son verdiğini, bu günde her yaratılmışın O'na boyun eğdiğini ileri sürerek içlerinden az bir kısmı hariç cuma yerine sebt gününü ibadet günü olarak belirlemek istedi. Bunun üzerine Allah, İsrailoğulları'nın sebt gününü benimsemelerine izin vermiş, ancak imtihan maksadıyla bu günde avlanmayı ve iş yapmayı yasaklayarak bu günü onlara zorlaştırmıştır (Taberi, Zemahşeri, Razi ve İbn Kesir'den naklen: DİA, Sebt). Bu durum, tıpkı İsrailoğullarının yaptıkları yanlışlar sebebiyle normalde temiz olan gıdaların onlara yasaklanması (Nisa 4/160) veya Allah'ın kesilmesini emrettiği hayvan hakkında fazla soru sorarak kendilerini zor duruma düşürmeleri (Bakara 2/67-71) gibi gelişmiş olabilir. Tevrat inmeden önce, cuma günü ve Kur'an'dakine benzer şekilde kısa süreli olan alışverişi bırakma emri, İsrailoğullarının yersiz ihtilafları ya da Tevrat inerken çok fazla soru sormaları sebebiyle, cumartesi günü (ki Yahudi günü cuma gün batımından cumartesi gün batımına kadar sürer) tam bir iş bırakma emrine dönmüş olabilir. Nitekim, "Çeşitli hadislerden (Müslim, Cuma, 19-23) anlaşıldığına göre cuma, haftalık ibadet günü olarak daha önce Yahudi ve Hristiyanlar için tayin ve takdir edilmiş, fakat onlar bu konuda ihtilafa düşerek Yahudiler cumartesiyi, Hristiyanlar pazarı haftalık toplantı ve ibadet günü olarak benimsemişler, Allah da cuma gününü Müslümanlara nasip etmiş, onları bu konuda hakka ulaşmaya muvaffak kılmıştır." (DİA, Cuma).

Bakara 2/113, Yunus 10/93, Secde 32/25, Casiye 45/16-17.